Słynny most w Wenecji – historia, ciekawostki, lokalizacja

Słynnym mostem w Wenecji jest Most Rialto – kamienna przeprawa o długości 48 metrów i szerokości 22 metrów, wzniesiona w latach 1588–1591 nad Canal Grande. Łączy brzegi Riva del Vin i Riva del Ferro, a jego pojedynczy łuk stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Poznaj dokładną lokalizację, historię i ciekawostki związane z tą konstrukcją.

Gdzie leży Most Rialto i jak do niego dotrzeć?

Przeprawa znajduje się w centralnej części Wenecji, przecinając główną arterię wodną – Canal Grande. Łączy historyczne dzielnice San Polo i San Marco. Współrzędne geograficzne budowli to 45°26′16,93″N oraz 12°20′09,22″E. Po stronie wschodniej dochodzi do nabrzeża Riva del Ferro, a po stronie zachodniej do Riva del Vin. W bezpośrednim sąsiedztwie działa targ Rialto, od którego wzięła się nazwa.

Historyczne centrum Wenecji jest strefą wolną od ruchu samochodowego, dlatego dojście odbywa się pieszo lub drogą wodną. Najbliższy przystanek vaporetto nosi nazwę Rialto i obsługują go linie 1 oraz 2. Spacer z Placu Świętego Marka lub z dworca Santa Lucia zajmuje zwykle 15–20 minut.

W zależności od miejsca startu można wybrać jedną z kilku opcji:

• tramwaj wodny vaporetto – najpopularniejszy i stosunkowo tani środek transportu,
• spacer z Placu Świętego Marka – trasa prowadzi przez wąskie uliczki,
• dojście z dworca Santa Lucia – wzdłuż Canal Grande lub przez dzielnicę San Polo,
• taksówka wodna – szybka, ale kosztowna forma przeprawy.

Jak powstawał Most Rialto?

Historia tego miejsca sięga XII wieku. Pierwotnie nad kanałem funkcjonował most pontonowy ułożony na barkach. Nazywano go Ponte della Moneta, ponieważ przy wejściu stała mennica Zecca di Venezia, w której wybijano weneckie dukaty. Ruch pieszy był intensywny – mieszkańcy kierowali się na targ po ryby, warzywa, przyprawy i inne towary.

Drewniane poprzedniki

Około połowy XIII wieku konstrukcję pontonową zastąpił most drewniany. Składał się z dwóch bocznych ramp oraz ruchomej części środkowej, którą unoszono, aby przepuścić większe statki. Po obu stronach znajdowały się sklepy, a czynsze od kupców pokrywały utrzymanie. W 1310 roku obiekt poważnie uszkodzili powstańcy pod wodzą Bajamonte Tiepolo.

Kolejne zawalenia zdarzały się w 1444, 1524 i 1578 roku. Pierwsza z tych katastrof nastąpiła pod ciężarem tłumu obserwującego orszak markizy Ferrary. Każda odbudowa pochłaniała środki, a drewno wymagało kosztownych napraw i konserwacji. Te problemy skłoniły Senat Wenecji do ogłoszenia konkursu na wersję kamienną.

Kamienna przeprawa Antonia da Ponte

W grudniu 1587 roku Senat powołał trzech superintendentów: Antonia da Ponte, Alvise Zorziego i Vincenza Scamozziego. Między 20 a 23 grudnia przedstawili oni swoje projekty. Ostatecznie wybrano zmodyfikowaną koncepcję da Ponte z jednym sklepieniem, trzema zadaszonymi uliczkami i dwoma rzędami sklepów. Budowę rozpoczęto w 1588 roku.

Koszt całej inwestycji zamknął się w kwocie 250 tysięcy dukatów. Sklepienie ukończono w 1590 roku, a rok później oddano obiekt do użytku. Część XIX-wiecznych badaczy przypisywało projekt Scamozziemu, jednak oficjalne dokumenty wskazują na da Ponte jako kierownika robót i autora.

Kamienna przeprawa nad Canal Grande kosztowała 250 tysięcy dukatów i powstała w ciągu trzech lat – od 1588 do 1591 roku.

Parametry techniczne i architektura

Ta renesansowa budowla wznosi się z jasnego kamienia z Istrii. Ma 48 metrów długości i 22 metry szerokości. Pojedynczy łuk osiąga wysokość 7,5 metra nad poziomem wody, a rozpiętość przęsła wynosi 28 metrów. Stabilność zapewnia 12 tysięcy dębowych pali wbitych w dno kanału – po 6 tysięcy z każdej strony.

Przez środek prowadzą trzybiegowe schody. Środkowy bieg obudowują dwa rzędy niedużych sklepów, w których sprzedaje się wyroby złotnicze i pamiątki. Balustrady zdobią płaskorzeźby świętych patronów, między innymi Dziewicy Maryi i św. Teodora. Dzięki połączeniu funkcji handlowej i komunikacyjnej obiekt wypełnia codzienny ruch pieszych.

Poniższe zestawienie pokazuje różnice między czterema przeprawami nad Canal Grande:

Rialto w kulturze i codziennym życiu

Przez stulecia okolica targu Rialto pełniła funkcję handlowego centrum. Sprzedawano tu przyprawy, jedwab, ryby i lokalne produkty. Obecnie wciąż można kupić świeże owoce morza, suszone pomidory, oliwki czy ser Grana Padano. Sama przeprawa pozostała miejscem spacerów, spotkań i fotografowania Canal Grande.

Filmowe i literackie ślady

Budowla wielokrotnie pojawiała się w kulturze. William Shakespeare wykorzystał ją jako tło wydarzeń w „Kupcu weneckim”. W filmie „Turysta” z 2010 roku nieopodal rozgrywały się sceny z Angeliną Jolie i Johnnym Deppem. Ujęcia znaleźć można też w „Casino Royale” oraz w serialu „Luna Nera”. Weneckie powieści Donny Leon często osadzają akcję właśnie w tej scenerii.

Zakochani, artyści i codzienny tłum

Z przeprawą wiąże się legenda o szczęściu dla zakochanych. Wiele par przychodzi w to miejsce, aby zrobić pamiątkowe zdjęcie lub wyznać sobie miłość. Wieczorami okolicę wypełniają uliczni artyści i muzycy. Ze szczytu schodów widać gondole, vaporetto, łodzie-taksówki i kurierów przecinających kanał w obu kierunkach.

Antonio da Ponte miał odpowiadać sceptykom słowami: „Zobaczymy za 500 lat”.

Inne mosty Wenecji, które warto zobaczyć

Miasto leży na 121 wyspach, a ponad 435 mostów łączy kanały i drogi wodne. Oprócz Rialto w krajobrazie Wenecji wyróżnia się kilka innych przepraw – każda z odmienną konstrukcją i historią.

Most Westchnień

Most Westchnień (Ponte dei Sospiri) to barokowy kryty korytarz z początku XVII wieku. Łączy Pałac Dożów z Nowymi Więzieniami i składa się z dwóch osobnych przejść. Projekt przygotował Antonio Contino, a centralną część zdobi herb doży Marina Grimaniego oraz płaskorzeźba Sprawiedliwości. Nazwa pochodzi z epoki romantyzmu – według legendy skazańcy wzdychali, patrząc po raz ostatni na lagunę.

Najlepszy widok na tę budowlę zapewnia pobliski most Ponte della Paglia. Przejście wewnątrz korytarza jest możliwe podczas zwiedzania Pałacu Dożów. Inną opcją pozostaje rejs gondolą pod samą konstrukcją, co według tradycji ma przynosić parom wieczną miłość.

Ponte dell’Accademia, Scalzi i Konstytucji

Ponte dell’Accademia otwarto w 1854 roku jako żelazną konstrukcję. Obecna wersja z 1933 roku łączy drewno ze stalowym szkieletem i prowadzi w stronę Galerii Akademii. Ponte degli Scalzi powstał w 1858 roku, a po przebudowie w 1932 roku zyskał kamienną formę. Jego nazwa nawiązuje do pobliskiego kościoła Santa Maria di Nazareth, zwanego degli Scalzi.

Najmłodsza przeprawa nad Canal Grande to Ponte della Costituzione, znana też jako most Calatravy. Otwarto ją w 2008 roku. Ma 180 metrów długości i pierwotnie szklaną, mocno krytykowaną nawierzchnię. Po licznych upadkach i procesach sądowych władze postanowiły wymienić szkło na trachit.

Do ciekawostek należy również Ponte Chiodo w dzielnicy Cannaregio – jeden z dwóch ostatnich weneckich mostów bez balustrad. Prowadzi do prywatnych domów i przypomina, jak wyglądały dawne przejścia. Z kolei Most Wolności o długości 3 850 metrów łączy historyczne centrum z lądem stałym i powstał jako przeprawa kolejowa w XIX wieku.